عبد الله بن قدامة ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
218
كتاب التوابين ( توبه كنندگان ) ( فارسى )
بخواه تا براى تو دعا كنم كه تو بر هيچيك از ياران من دشنام نمىدهى . برخاستم و آن حضرت براى من دعا فرمود ، و از خواب بيدار شدم و خداوند آنچه را كه در آن بودم در نظرم زشت فرمود . جعفر صائغ مىگويد : احمد حنبل به من گفت : اى جعفر ! اى فلان اين حديث را حفظ و نقل كنيد كه سودبخش است . « 2 » 113 - ابو عمرو بن علوان امام علّامه ابو اليمن زيد بن حسن كندى « 3 » با اسناد خود از ابا عمرو بن علوان براى ما نقل كرد كه مىگفته است : روزى براى كارى بيرون رفتم ، جنازهاى ديدم ، از پى آن حركت كردم تا بر آن نماز بگزارم . پس از آن هم همراه ديگر مردم ايستادم تا او را به خاك بسپرند . بدون آنكه عمدى داشته باشم چشم من بر زن روگشادهاى افتاد و اندكى در نگريستن خود اصرار ورزيدم ، به خود آمدم استغفار كردم و انا للّه گفتم و به خانه برگشتم . كنيز پيرى به من گفت : اى سرور من ! چرا چهرهات سياه است ؟ آينه برداشتم و نگريستم ديدم آرى چهرهام سياه است ، به فكر فرورفتم تا بدانم از كجا چنين گرفتار شدهام ، آن نگاه يادم آمد ، چهل روز تنها در گوشهاى نشستم و استغفار كردم و از خداوند آمرزش خواستم . به انديشهام چنين گذشت كه به ديدار پير خود جنيد برو ، آهنگ بغداد كردم ، چون كنار حجرهاى كه جنيد در آن بود رسيدم و در زدم ، جنيد گفت : اى ابا عمرو وارد شو ، در رحبه مرتكب گناه مىشوى و در بغداد براى تو آمرزشخواهى مىشود . « 4 »
--> ( 2 ) . با آنكه ابن قدامه اين موضوع را از ابو الفرج نقل مىكند ولى در صفة الصفوة ضمن شرح حال احمد بن حنبل و هم در حلية الاولياء اين داستان را نديدم . ( 3 ) . زيد بن حسن ملقب به تاج الدين و از ادبا و فقها و محدثان بزرگ نيمه دوم قرن ششم و اوايل قرن هفتم و درگذشته به سال 613 هجرى است ؛ به وفيات الاعيان ابن خلكان ، صفحات 90 / 87 ، ج 2 ، چاپ محمد محيى الدين عبد الحميد مصر مراجعه فرماييد . ( 4 ) . در متن عمر بن علوان آمده است كه صحيح نيست و از منابع مقدم بر آن به اين صورت ابو عمر بن علوان تصحيح كردم . اين داستان را خطيب بغدادى در تاريخ بغداد ، ص 247 ، ج 7 بدون هيچ كاستى و فزونى و ابو الفرج بن جوزى در صفة الصفوة ، ص 236 ، ج 2 آوردهاند ، فريد الدين عطّار در تذكرة الاولياء ، ص 18 ، ج 2 ، ضمن شرح حال جنيد به گونه ديگرى كه لطافت بيشترى دارد آورده است و نشاندهنده اختلاف در نقل مطلبى در كتابهاى -